ฉั่งฉิก 田七

คุณสมบัติตามหลักการแพทย์แผนจีน

รสหวาน ขมเล็กน้อย ฤทธิ์อุ่น ออกฤทธิ์ตามเส้นลมปราณของตับ กระเพาะอาหาร ลำไส้ใหญ่

ปริมาณการใช้

• ต้ม ครั้งละ 2-10 กรัม
• ชนิดผง ครั้งละ 1-3 กรัม วันละ 1-3 ครั้ง
• กรณีเลือดออกมาก ใช้ครั้งละ 3-6 กรัม วันละ 1-3 ครั้ง

กลไกการออกฤทธิ์

• ห้ามเลือด แปรสภาพเลือดที่หยุดนิ่ง
• ลดบวม บรรเทาปวด ขจัดเลือดคั่ง : ใช้ในการบาดเจ็บจากบาดแผลที่มีอาการบวมและปวด รวมถึงหกล้ม กระดูกหัก ฟกช้ำและเคล็ดขัดยอก แผลถูกแทง ความเจ็บปวด เวียนศีรษะ และหลังคลอด เลือดคั่ง
• กระตุ้นเลือด

ข้อห้ามการใช้

• มีข้อห้ามสำหรับผู้ที่ไม่มีภาวะชะงักงัน
• มีข้อห้ามสำหรับผู้ที่มีภาวะพร่องเลือด
• มีข้อห้ามใช้สำหรับผู้ที่มีอาการไอเป็นเลือดหรือกำเดาเนื่องจากความร้อนในเลือด
• ใช้ด้วยความระมัดระวังในระหว่างตั้งครรภ์
• ใช้ความระมัดระวังกรณีหยินพร่อง

ปฏิกิริยาร่วมระหว่างสมุนไพรกับยา

ควรใช้ด้วยความระมัดระวังสำหรับผู้ป่วยที่รับประทานยาต้านการแข็งตัวของเลือด

หมายเหตุ

• สมุนไพรนี้ใช้กันอย่างแพร่หลาย เพราะสามารถห้ามเลือดโดยไม่ทำให้เลือดหยุดนิ่ง
• สมุนไพรนี้ออกฤทธิ์ทั้งห้ามเลือดและแก้ลิ่มเลือด
• บางแหล่ง ระบุว่ามีฤทธิ์บำรุงเลือด
• สามารถใช้เป็นตัวยาเดี่ยวสำหรับกรณีเลือดออก หรือแผลเปิดที่มีหนอง
• ใช้ชนิดผงทาบริเวณที่มีการบาดเจ็บภายนอกที่มีบาดแผลเปิด
• บาดแผลที่เกิดจากของมีคม ให้โรยผงโดยตรงที่แผล เลือดจะหยุดไหลทันที
• ทาผงสมุนไพรบริเวณที่บวมและแตกเพื่อบรรเทาอาการบวมและปวด
• กรณีเลือดออกเกิดจากความร้อน ใช้ร่วมกับสมุนไพรที่ทำให้เลือดเย็น
• กรณีฟกช้ำ หรือมีลิ่มเลือด กรรมวิธีเสริมฤทธิ์ยา เพื่อให้มีความสามารถละลายลิ่มเลือดได้เร็ว ควรนำผงฉั่งฉิกไปดองสุราขาว 40 ดีกรี ระยะเวลามากกว่า 30 วัน แต่ถ้าฉุกเฉินผสมสุราดื่มได้ทันที สุราจะเป็นตัวนำพายาไปได้ทุกส่วนของร่างกายได้เร็ว
• มักใช้สมุนไพรนี้ในสูตรต้านมะเร็งหลายชนิด
• ใช้ร่วมกับ ยาบำรุงหยินหากมีอาการปากแห้งเนื่องจากหยินพร่อง
• ระยะหลัง สมุนไพรนี้ถูกนำมาใช้เพื่อรักษาการติดเชื้อทุกชนิด ไม่ใช่แค่แผลที่ติดเชื้อ
• เมื่อเร็ว ๆ นี้ยังใช้ในรักษาภาวะขาดเลือดในหลอดเลือดหัวใจ อันนำไปสู่โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ