ผู่จงอี้ชี่ หรือโปวตงเอี๊ยะขี่ 补中益气汤 Bu Zhong Yi Qi Tang

TRADITIONAL CHINESE MEDICINE

BU ZHONG YI QI TANG

补中益气汤

โปวตงเอี๊ยะขี่

ตำรับยาแผนจีนที่มีแนวคิดหลักในการเสริมชี่ บำรุงส่วนกลาง และช่วยยกหยางชี่ ตามหลักการแพทย์แผนจีน

แนวคิดของตำรับ

Bu Zhong Yi Qi Tang เป็นตำรับยาแผนจีนที่เน้นการเสริมชี่ของระบบม้ามและกระเพาะอาหาร รวมถึงการยกหยางชี่ขึ้นตามแนวคิดการแพทย์แผนจีน

ข้อมูลต้นฉบับกล่าวถึงการใช้ตำรับในกลุ่มอาการชี่พร่อง ซึ่งอาจมีอาการอ่อนแรง ไม่อยากพูด เบื่ออาหาร มือเท้าอ่อนแรง รวมถึงภาวะอวัยวะหย่อนและอาการถ่ายเหลวเรื้อรัง

ส่วนประกอบของตำรับ

ส่วนประกอบและปริมาณตามข้อมูลจากตำรับยาจีนที่ใช้บ่อยในประเทศไทย เล่ม 1

```
ชื่อสมุนไพรชื่อจีนปริมาณ
อึ่งคี้ (Huang Qi) 黄芪 15 กรัม
กิ๊กพ้วย (Ju Pi) 橘皮 6 กรัม
จิ้วตังกุย (Dang Gui) 当归(酒焙干) 10 กรัม
หยิ่งเซียม (Ren Shen) 人参 10 กรัม
แปะตุ๊ก (Bai Zhu) 白术 10 กรัม
เจี๊ยกำเช่า (Zhi Gan Cao) 炙甘草 5 กรัม
เซ็งมั้ว (Sheng Ma) 升麻 3 กรัม
ฉ่าโอ๊ว (Chai Hu) 柴胡 3 กรัม

หมายเหตุ: ปริมาณข้างต้นเป็นข้อมูลตามเอกสารอ้างอิง ไม่ใช่คำแนะนำในการจัดยาหรือใช้ยาเฉพาะบุคคล

```

หลักการของตำรับ

ตามข้อมูลต้นฉบับ ตำรับนี้มีหลักการสำคัญ ได้แก่

เสริมชี่
บำรุงส่วนกลาง
ช่วยยกหยางชี่

สรรพคุณตามข้อมูลตำรับ

ข้อมูลต้นฉบับระบุการใช้ตำรับในกลุ่มอาการชี่พร่องของระบบม้ามและกระเพาะอาหาร โดยกล่าวถึงอาการและลักษณะต่อไปนี้

```

อาการด้านพลังงานและกำลัง

  • ชี่พร่อง อ่อนแรง
  • ไม่อยากพูด
  • มือและเท้าอ่อนแรง
  • รับประทานอาหารไม่รู้รส

อาการด้านความร้อนและความกระหาย

  • ตัวร้อนและมีเหงื่อ
  • ปวดศีรษะ
  • ขี้หนาว
  • คอแห้งและกระหายน้ำ

อาการด้านระบบทางเดินอาหารและการหย่อน

  • ถ่ายเหลวหรือท้องเสียเรื้อรัง
  • ภาวะกระเพาะอาหารหย่อน
  • ภาวะมดลูกหย่อน
```

ข้อมูลการศึกษาที่อ้างถึง

เอกสารอ้างอิงกล่าวถึงการศึกษาสารสกัดน้ำของตำรับในสัตว์ทดลองและข้อมูลการศึกษาความปลอดภัย ดังนี้

```

1. การศึกษาในสัตว์ทดลอง

  • การให้สารสกัดน้ำทางปากแก่หนูถีบจักร ในขนาดเทียบเท่าผงยา 25 กรัมต่อกิโลกรัม ติดต่อกัน 5 วัน มีรายงานผลเพิ่มการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน
  • การให้ในขนาดเทียบเท่าผงยา 50 กรัมต่อกิโลกรัม มีรายงานผลเกี่ยวกับการชะลอความแก่ โดยเพิ่มจำนวนกรดอะมิโนที่จำเป็นต่อเซลล์ผิวหนัง และเพิ่มความทนต่อการขาดออกซิเจน
  • มีรายงานว่าสารสกัดหรือผงยามีฤทธิ์ปกป้องตับในหนูถีบจักร

2. ข้อมูลเกี่ยวกับไข้หวัดและตับอักเสบ

เอกสารต้นฉบับระบุว่าสารสกัดน้ำสามารถลดอาการและระยะเวลาการเป็นไข้หวัด และมีฤทธิ์กระตุ้นภูมิคุ้มกัน รวมถึงกล่าวถึงการใช้ยาชงในการรักษาโรคตับอักเสบเรื้อรัง อย่างไรก็ตาม ข้อมูลที่ยกมานี้ไม่ได้แสดงรายละเอียดของรูปแบบการศึกษา จำนวนผู้เข้าร่วม หรือคุณภาพหลักฐาน จึงไม่ควรนำไปสรุปเป็นประสิทธิผลในการรักษาโรคในคน

3. การศึกษาความปลอดภัย

  • การให้สารสกัดน้ำทางปากแก่หนูขาวในขนาดเทียบเท่าผงยา 7.5 กรัมต่อกิโลกรัม ไม่พบอาการผิดปกติภายใน 48 ชั่วโมงหลังได้รับสารสกัด
  • การฉีดสารสกัดน้ำเข้าช่องท้องหนูขาว มีรายงานค่า LD50 เทียบเท่าผงยา 40 กรัมต่อกิโลกรัม
  • การฉีดสารสกัดน้ำเข้าช่องท้องในขนาดเทียบเท่าผงยา 0.5 กรัมต่อกิโลกรัม ทุกวันติดต่อกัน 30 วัน พบว่าน้ำหนักสัตว์ทดลองเพิ่มขึ้น โดยไม่พบอาการผิดปกติหรือการตายของสัตว์ทดลอง

ผลการศึกษาในสัตว์ทดลองไม่สามารถใช้ยืนยันความปลอดภัยหรือประสิทธิผลของตำรับในมนุษย์ได้โดยตรง

```

ข้อควรทราบ

ข้อมูลเกี่ยวกับสรรพคุณและการศึกษาข้างต้นเป็นข้อมูลจากเอกสารอ้างอิง ไม่ใช่คำแนะนำให้ใช้ตำรับเพื่อรักษาโรคด้วยตนเอง การเลือกใช้ตำรับควรพิจารณาตามรูปแบบอาการและความเหมาะสมของแต่ละบุคคลโดยผู้ประกอบวิชาชีพที่มีคุณสมบัติเหมาะสม

หากมีอาการอ่อนเพลียมาก ท้องเสียเรื้อรัง หรือมีอาการผิดปกติที่รุนแรง ควรได้รับการประเมินจากบุคลากรทางการแพทย์

เอกสารอ้างอิง

ตำรับยาจีนที่ใช้บ่อยในประเทศไทย เล่ม 1, กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก, กระทรวงสาธารณสุข

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม

ติดต่อ OrientalMed เพื่อสอบถามข้อมูลเกี่ยวกับตำรับยาแผนจีน

สอบถามผ่าน LINE OA

OrientalMed | ข้อมูลเพื่อการศึกษาเกี่ยวกับศาสตร์การแพทย์แผนจีน

Visitors: 397,760