อาหารไม่ย่อย

ประเภทของอาหารไม่ย่อยตาม การแพทย์แผนจีน

ในการแพทย์แผนจีน อาหารไม่ย่อยมักถูกจำแนกออกเป็นประเภทต่างๆ ตามสาเหตุของอาการ อาจจำแนกเป็นประเภทใหญ่ๆได้ดังนี้ 

  • ม้ามและกระเพาะอาหารพร่อง: อาหารไม่ย่อยประเภทนี้เกิดจากความอ่อนแอของม้ามและกระเพาะอาหาร มักมาจากโภชนาการที่ไม่ดี การตรากตรำ ความเครียดเรื้อรัง ส่งผลให้ความสามารถในการย่อยอาหารลดลง อาการต่างๆ ได้แก่ ท้องอืด เรอ อ่อนเพลีย อุจจาระเหลว และเบื่ออาหาร
  • ความอ่อนล้าของพลังชี่: อาหารไม่ย่อยประเภทนี้เกิดจากการอุดตันของพลังชี่ ในระบบย่อยอาหาร ทำให้พลังชี่ของม้ามและกระเพาะอาหารหยุดนิ่ง ซึ่งอาจเกิดจากความเครียดทางอารมณ์หรือการรับประทานอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพ วิถีชีวิตที่ไม่ค่อยได้เคลื่อนไหวร่างกาย อาการต่างๆที่เกิดขึ้น ได้แก่ ไม่สบายท้อง ท้องอืด ท้องผูก และรู้สึกอิ่มหลังรับประทานอาหาร
  • อาหารซบเซา: คือสถานการณ์ที่อาหารในกระเพาะอาหารและลำไส้ไม่ได้รับการย่อยอย่างเหมาะสม และเคลื่อนไหวช้า หรือไม่เคลื่อนที่เลย อาการต่างๆ ได้แก่ ท้องอืด แน่นเฟ้อ และไม่สบายตัว เรอ อาเจียน ท้องผูก หรือท้องเสีย
  • ความชื้นและความร้อน: อาหารไม่ย่อยประเภทนี้เกิดจากการสะสมของความชื้นและความร้อนในระบบทางเดินอาหาร ซึ่งอาจเกิดจากการรับประทานอาหารที่มีไขมันหรือเผ็ดมากเรับประทานไป การดื่มแอลกอฮอล์ หรือการสัมผัสกับสภาพแวดล้อมที่ชื้น อาการต่างๆ ได้แก่ คลื่นไส้ อาเจียน ท้องอืด ไม่สบายท้อง และท้องเสีย
  • พลังชี่ของตับและถุงน้ำดีหยุดนิ่ง: อาหารไม่ย่อยประเภทนี้เกิดจากการอุดตันของพลังชี่ในตับและถุงน้ำดี ซึ่งอาจเกิดจากความเครียดทางอารมณ์ หรืออาหารที่มีไขมันและแอลกอฮอล์สูง อาการต่างๆ ได้แก่ ท้องอืด ท้องอืด ท้องผูก และรู้สึกอิ่มหลังรับประทานอาหาร

การรักษาอาการอาหารไม่ย่อยในทางการแพทย์แผนจีน โดยทั่วไปเริ่มจากการระบุรูปแบบหรือประเภทของอาหารไม่ย่อย จากนั้นใช้การผสมผสานระหว่างการปรับโภชนาการ การฝังเข็ม ยาใช้สมุนไพร และวิธีอื่นๆ เพื่อปรับสมดุลระบบย่อยอาหาร และส่งเสริมการย่อยอาหารที่เหมาะสม

 

การดูแลอาการอาหารไม่ย่อยในแต่ละประเภท

ต่อไปนี้เป็นแนวทางทั่วไปบางประการเกี่ยวกับการดูแลรักษาอาการอาหารไม่ย่อยแต่ละประเภทตามแพทย์แผนจีน

ม้ามและกระเพาะอาหารพร่อง:

  • หลีกเลี่ยงอาหารดิบและเย็น อาหารมันๆ และไขมัน และการรับประทานมาก รับประทานตอนดึก
  • รับประทานอาหารปรุงสุกและอุ่นๆ ย่อยง่าย เช่น ซุป สตูว์ โจ๊ก
  • อาหารที่บำรุงม้ามและกระเพาะอาหาร เช่น ธัญพืช (ข้าว ข้าวบาร์เลย์ ข้าวโอ๊ต) ผักราก (แครอท มันเทศ มันเทศ) และโปรตีนไม่ติดมัน (ไก่ ไก่งวง ปลา)


ความเอ่อนล้าของพลังชี่:

  • หลีกเลี่ยงอาหารที่ย่อยยาก เช่น อาหารมันๆ หรือของทอด หลีกเลี่ยงอาหารฤทธิ์เย็น ดิบ และไขมัน รวมถึงอาหารที่ทำให้เกิดคสามหนืด เช่น นม น้ำตาล และอาหารแปรรูป
  • หลีกเลี่ยงการรับประทานมาก หรือรับประทานตามอารมณ์ เพราะอาจทำให้พลังชี่ซบเซาได้
  • รับประทานอาหารที่มีเส้นใยสูง เช่น ผักและผลไม้สด เพื่อช่วยในการย่อยอาหารและส่งเสริมการเคลื่อนไหวของลำไส้ นอกจากนี้ควร
  • อาหารฤทธิ์อุ่น ฉุน จะช่วยกระตุ้นการเคลื่อนไหวของพลัง เช่น ขิง กระเทียม หัวหอม และพริกไทยดำ
  • การออกกำลังกายเป็นประจำ และฝึกการจัดการความเครียด เช่น การทำสมาธิและการหายใจลึกๆ สามารถช่วยปรับปรุงการไหลเวียนของพลังชี่


ความซบเซาของอาหาร:

  • รับประทานอาหารอ่อนๆ ย่อยง่าย เช่น ซุปและสตูว์
  • รับประทานอาหารมื้อเล็ก ๆ บ่อย ๆ และหลีกเลี่ยงการรับประทานมากเรับประทานไป
  • สมุนไพรเช่น ขิง กระเทียม และพริกไทยดำ ช่วยส่งเสริมการย่อยอาหารและบรรเทาอาการท้องอืด
  • หลีกเลี่ยงอาหารที่เย็น ดิบ และมัน รวมถึงอาหารที่ย่อยยาก เช่น อาหารทอดและอาหารแปรรูป เครื่องดื่มเย็น ๆ ให้รับประทานอาหารอุ่น ๆ ที่ย่อยง่าย
  • หลีกเลี่ยงการรับประทานมาก และรับประทานเร็ว


ความชื้นและความร้อน:

  • หลีกเลี่ยงอาหารมันๆ เผ็ดๆ รวมถึงแอลกอฮอล์และคาเฟอีน
  • หลีกเลี่ยงอาหารหนัก มันเยิ้ม และเผ็ด รวมถึงอาหารที่ส่งเสริมความชื้น เช่น นม น้ำตาล และแอลกอฮอล์
  • รับประทานอาหารที่มีเส้นใยสูงและรวมถึงผักและผลไม้สดจำนวนมาก
  • เลือกรับประทานอาหารเบา ฤทธิ์เย็น และล้างพิษ เช่น ผักใบเขียว แตงกวา ถั่วเขียวงอก และมะระ
  • ดื่มน้ำมากๆ หรือชาสมุนไพร เช่น เก๊กฮวย สะระแหน่ และชาใบบัวบก หลีกเลี่ยงสภาพแวดล้อมที่อับชื้น
  • รับประทานช้าๆ และเคี้ยวอาหารให้ละเอียดเพื่อช่วยในการย่อยอาหาร


ความอ่อนล้าของตับและถุงน้ำดี:

  • หลีกเลี่ยงอาหารมันๆ ไขมัน รวมทั้งแอลกอฮอล์และคาเฟอีน และอาหารรสเผ็ด เพราะจะทำให้พลังชี่ในตับแย่ลง
  • รับประทานอาหารที่สมดุลและหลากหลาย ซึ่งรวมถึงผลไม้ ผัก และธัญพืชไม่ขัดสีหลากหลายชนิด เลือกรับประทานอาหารที่มีเส้นใยสูงและรวมถึงผักและผลไม้
  • อาหารที่ส่งเสริมการเคลื่อนไหวของพลังชี่ เช่นหัวไชเท้า ขึ้นฉ่าย และสะระแหน่
  • รับประทานอาหารมื้อเล็ก ๆ แต่บ่อย ๆ ตลอดทั้งวันเพื่อช่วยควบคุมการย่อยอาหารและส่งเสริมการเคลื่อนไหวของพลังชี่
  • การออกกำลังกายเป็นประจำและเทคนิคการจัดการความเครียด เช่น การทำสมาธิและการหายใจลึกๆ สามารถช่วยส่งเสริมการไหลเวียนของพลังชี่


สิ่งสำคัญคือต้องทราบว่าสิ่งเหล่านี้เป็นแนวทางทั่วไปและการรักษาอาการอาหารไม่ย่อยใน การแพทย์แผนจีน นั้นมีความเป็นส่วนตัวสูงตามรูปแบบความไม่ลงรอยกันเฉพาะของบุคคล ทางที่ดีควรปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพแพทย์แผนจีนที่มีใบอนุญาตเพื่อวางแผนการรักษาเฉพาะบุคคล


เทียบเคียงกับโรคในทางการแพทย์แผนปัจจุบัน

ประเภทของอาหารไม่ย่อยที่อิงตามทฤษฎี การแพทย์แผนจีน อาจไม่สอดคล้องโดยตรงกับเงื่อนไขทางการแพทย์แผนปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม อาการบางประเภทในการแพทย์แผนจีน บางลักษณะที่พอจะเทียบเคียงกับการแพทย์แผนปัจจุบันได้ เช่น

  • ภาวะพร่องพลังชี่ของม้ามและกระเพาะอาหาร ในการแพทย์แผนจีน อาจทำให้เกิดอาการต่างๆ เช่น ท้องอืด ไม่สบายท้อง และไม่อยากอาหาร ซึ่งอาจคล้ายกับอาการของภาวะอาหารไม่ย่อยจากการทำงานในการแพทย์แผนปัจจุบัน
  • ความชื้นและความร้อน ในการแพทย์แผนจีน อาจทำให้เกิดอาการต่างๆ เช่น คลื่นไส้ อาเจียน และท้องร่วง ซึ่งอาจใกล้เคียงกับโรคกระเพาะและลำไส้อักเสบหรืออาหารเป็นพิษในการแพทย์แผนปัจจุบัน
  • การหยุดนิ่งของพลังชี่ ใน การแพทย์แผนจีน อาจทำให้เกิดอาการต่างๆ เช่น ท้องอืด เรอ และเบื่ออาหาร ซึ่งอาจคล้ายกับอาการของความผิดปกติของระบบทางเดินอาหาร เช่น กลุ่มอาการลำไส้แปรปรวน (IBS) ในการแพทย์แผนปัจจุบัน

อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญคือต้องสังเกตว่าการแพทย์แผนปัจจุบันและการแพทย์แผนปัจจุบันมีเกณฑ์การวินิจฉัยที่แตกต่างกัน และการวินิจฉัยโรคแผนจีนอาจไม่สอดคล้องกับเงื่อนไขทางการแพทย์แผนปัจจุบันที่เฉพาะเจาะจงเสมอไป

    • ขมิ้นชัน-แผลในกระเพาะ.jpg
      ขมิ้นชันเป็นสมุนไพรที่มีฤทธิ์ต้านการอักเสบ มีการศึกษาพบว่าสามารถยับยั้งการเติบโตของเชื้อ H. pylori ที่เป็นสาเหตุของโรคแผลเป๊ปติกได้ บางการศึกษาพบว่าการใช้ขมิ้นชันแคปซูล 600 มิลลิก...
    • อาหารไม่ย่อย-cover.jpg
      ประเภทของอาหารไม่ย่อยตาม การแพทย์แผนจีน ในการแพทย์แผนจีน อาหารไม่ย่อยมักถูกจำแนกออกเป็นประเภทต่างๆ ตามสาเหตุของอาการ อาจจำแนกเป็นประเภทใหญ่ๆได้ดังนี้ ม้ามและกระเพาะอาหารพร่อง: อาห...
    • กรดไหลย้อน.jpg
      กรดไหลย้อนหรือ gastroesophageal reflux disease (GERD) เกิดขึ้นเมื่อกรดในกระเพาะอาหารไหลขึ้นสู่หลอดอาหาร ทำให้เกิดความเจ็บปวดร้อนในหน้าอก และอาจทำลายหลอดอาหาร การแพทย์แผนจีน มีคำแนะ...
    • กรดไหลย้อน - ตำรับยา.jpg
      กรดไหลย้อนเป็นผลมาจากกรดในกระเพาะไหลท้นขึ้นสู่หลอดอาหาร กรดนี้ทำให้เกิดอาการไหม้ลึกลงไปในช่องท้องใต้กระดูกหน้าอก กรดไหลย้อนอาจเรียกว่า GERD (Gastro-Esophogeal Reflux Disease) หรือ ...
    • ม้ามพร่อง.jpg
      ในทัศนะการแพทย์แผนจีน ม้ามถือเป็นอวัยวะสำคัญในระบบย่อยอาหาร และมีบทบาทสำคัญในระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย เปลี่ยนอาหารให้เป็นเลือดและพลังงาน และขนส่งไปหล่อเลี้ยงอวัยวะและเนื้อเยื่อของ...
    • โรคเมื่อโดนฝน.jpg
      ในการแพทย์แผนจีน การสัมผัสกับฝนและความชื้น ซึ่งเป็นปัจจัยก่อโรคภายนอก ที่สามารถนำไปสู่ปัญหาสุขภาพต่างๆ ฤดูฝน เช่น โรคไข้หวัดและไข้หวัดใหญ่ การสัมผัสกับฝนและสภาพอากาศหนาวเย็นทำให้กา...
    • โรคเมื่อโดนฝน-ข้อปฏิบัติ.jpg
      หลังจากตากฝน คุณสามารถปฏิบัติตามแนวทางการดูแลตนเองจากแนวทางการแพทย์แผนจีน เพื่อช่วยคืนความสมดุลและป้องกันปัญหาสุขภาพที่อาจเกิดขึ้น แนวทางปฏิบัติด้วยตนเองของ การแพทย์แผนจีน ที่ควรพิ...
    • ความจริงของระบบย่อย (1).jpg
      การแพทย์แผนจีน มีมุมมองบางอย่างเกี่ยวกับร่างกายมนุษย์ที่แตกต่างจากการแพทย์แผนปัจจุบัน เปรียบได้กับการอยู่ในบ้านแแล้วมองโลกภายนอกผ่านหน้าต่างคนละบานไปยังจุดเดียวกัน ภาพที่เห็นย่อมไม...
    • เป่าเหอวาน.jpg
      ส่วนประกอบ 山楂 ซันจา ลดอาการติดขัดของอาหารทุกประเภท โดยเฉพาะอาหารประเภทเนื้อสัตว์และอาหารมันๆ神麴 เสิ่นชวี่ ลดการคั่งของอาหาร ส่งเสริมการย่อยอาหาร ลดการคั่งของของแอลกอฮอล์ ขับเคลื่อน...
    • งาดำ-ม้ามพร่อง.jpg
      งาดำในทางการแพทย์แผนจีน มีรสหวาน ฤทธิ์กลาง ช่วยบำรุงหยินของตับและไต เสริม"จิง" และเลือด หล่อลื่นลำไส้และปอด ในขณะที่ม้าม ในทางการแพทย์แผนจีน เป็นอวัยวะในระบบย่อยและดูดซึมสารอาหา...
Visitors: 308,929