ชิงชี่ฮั่วถันหวาน 氢气化痰丸 Qing Qi Hua Tan Wan
ตำรับยา Qīng Qì Huà Tán Wán (清气化痰丸)
ยาลูกกลอนระบายชี่สลายเสมหะ
สรรพคุณของตำรับยา (Formula Actions)
- ระบายความร้อน (Clears Heat)
- สลายเสมหะ (Dissolves Phlegm)
- ปรับชี่ลงสู่เบื้องล่าง (Descends Qi)
- ระงับอาการไอ (Stops cough)
รูปแบบความไม่สมดุล (Syndromes)
- Tán Rè Yù Fèi (痰热郁肺): เสมหะร้อนคั่งคั่งอุดกั้นปอด (Phlegm-Heat Congests the Lung)
- Tán Rè Zǔ Zhōng Jiāo (痰热阻中焦): เสมหะร้อนอุดกั้นร่องกลาง/จียวส่วนกลาง (Phlegm-Heat Obstructs the Middle Jiao)
- Rè Tán (热痰): เสมหะร้อน
อาการแสดงทางคลินิก (Clinical Manifestations)
- หายใจเร็ว เสียงแหบห้าว
- ไอ ขับเสมหะข้นเหนียวจำนวนมาก สีเหลืองเขียว เป็นหนอง หรือมีมูกเลือดปนและมีกลิ่นเหม็น ขับเสมหะออกยาก
- อาจมีอาการหนาวสลับร้อนหรือมีไข้ร่วมด้วย
- หอบเหนื่อย หายใจลำบาก (Dyspnea) แน่นอึดอัดบริเวณทรวงอกและกะบังลม
- คลื่นไส้ แน่นอึดอัดลิ้นปี่ เจ็บหน้าอกหรือปวดชายโครง ปากแห้ง ท้องผูก ปัสสาวะน้อยสีเข้ม
- ลิ้น: ตัวลิ้นสีแดงเข้ม (Scarlet) ฝ้าบนลิ้นสีเหลือง หรือเหลืองเหนียวเหนอะ (Yellow and greasy)
- ชีพจร: เร็ว (Shù Mài / Rapid) หรือเร็วลื่น (Huá Shù Mài / Slippery and Rapid)
กลุ่มโรคที่รักษา (Treats)
- ไอ (Cough), ปอดบวม/ปอดอักเสบ (Pneumonia), หลอดลมอักเสบ (Bronchitis), ท่อลมอักเสบเรื้อรัง (Chronic tracheitis)
- โรคถุงลมโป่งพอง (Emphysema), โรคหลอดลมโป่งพอง (Bronchiectasis), โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD)
- การติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจส่วนบน (Upper respiratory tract infection), ไซนัสอักเสบ (Sinusitis), จมูกอักเสบเรื้อรัง (Chronic rhinitis)
- ไอเป็นเลือด (Hemoptysis), หอบหืด (Asthma), อาเจียน/คลื่นไส้ (Nausea), ต่อมน้ำเหลืองที่คอโต (Cervical lymphadenopathy)
ตัวยาสมุนไพรจีนในตำรับและบทบาทหน้าที่ (Herbs and Actions)
- Zhì Bàn Xià (制半夏): ขจัดความชื้น สลายเสมหะ ปรับชี่ที่ย้อนทวนลงสู่เบื้องล่าง และระงับอาเจียน
- ร่วมกับ Chén Pí: รักษาอาการไอมีเสมหะและแน่นหน้าอกจากการอุดกั้นของเสมหะชื้นหรือม้ามชี่พร่อง
- ร่วมกับ Fú Líng: ขจัดเสมหะ น้ำเหนียว และความชื้นขุ่น
- ร่วมกับ Huáng Qín: รักษาชี่ย้อนทวนจากเสมหะร้อน มีอาการไอ คลื่นไส้ และอาเจียน
- Dǎn Nán Xīng (胆南星): ระบายความร้อนและสลายเสมหะ
- Chǎo Huáng Qín (炒黄芩): ระบายความร้อน ขจัดความชื้น ขับไฟ และขับพิษ
- Guā Lóu Rén (瓜蒌仁): ระบายความร้อน สลายเสมหะร้อน และเปิดขยายทรวงอก
- Chǎo Zhǐ Shí (炒枳实): สลายชี่คั่งค้าง ลดการสะสมของเสีย ปรับชี่ลงสู่เบื้องล่าง และสลายเสมหะ (ร่วมกับ Chén Pí ช่วยเสริมสร้างร่องกลาง/ระบบม้ามกระเพาะอาหาร)
- Chén Pí (陈皮): ปรับการไหลเวียนของชี่ ปรับสมดุลร่องกลาง ลดความอึดอัดที่กะบังลม ขจัดความชื้น สลายเสมหะ และปรับชี่ลงล่าง
- Fú Líng (茯苓): ขับปัสสาวะ ระบายความชื้น และสลายเสมหะ (ร่วมกับ Zhì Bàn Xià และ Chén Pí แก้อาการคลื่นไส้ อาเจียน แน่นอึดอัดทรวงอก และเบื่ออาหารจากน้ำคั่งค้าง)
- Xìng Rén (杏仁): ระงับไอ และบรรเทาอาการหอบ
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับตำรับยา
สอบถามผ่าน LINE @orientalmed