การทำสเปรย์ปรับอากาศจาก Essential Oil
การทำสเปรย์ปรับอากาศจาก Essential Oil
การนำ Essential Oil หรือน้ำมันหอมระเหย มาทำเป็นสเปรย์ปรับอากาศ เป็นอีกวิธีหนึ่งในการนำกลิ่นหอมจากธรรมชาติมาใช้สร้างบรรยากาศภายในห้อง รถยนต์ หรือพื้นที่ต่าง ๆ โดยการเลือกสูตรและวิธีผสมที่เหมาะสมจะช่วยให้ผลิตภัณฑ์ใช้งานได้สะดวกยิ่งขึ้น
เนื่องจากน้ำมันหอมระเหยไม่ละลายในน้ำโดยตรง การทำสเปรย์จึงต้องเลือกใช้ตัวทำละลายหรือสารช่วยประสานที่เหมาะสม เพื่อช่วยให้น้ำมันกระจายตัวในผลิตภัณฑ์
อุปกรณ์ที่ใช้
- ขวดสเปรย์แก้วหรืออะลูมิเนียม ขนาด 100 ml
- Essential Oil หรือน้ำมันหอมระเหย
- แอลกอฮอล์สำหรับใช้ในผลิตภัณฑ์ เช่น เอทานอล 95%
- น้ำกลั่นหรือน้ำสะอาดตามข้อกำหนดของสูตร
- ถ้วยหรือบีกเกอร์แก้ว และอุปกรณ์คน
- ฉลากระบุสูตร วันที่ทำ และคำเตือน
ข้อแนะนำเรื่องภาชนะ
ควรเลือกใช้ขวดแก้วหรือภาชนะที่ผู้ผลิตระบุว่าสามารถใช้กับน้ำมันหอมระเหยได้ หลีกเลี่ยงพลาสติกที่ไม่ทราบชนิดหรือความเข้ากันได้ เพราะน้ำมันหอมระเหยบางชนิดอาจทำปฏิกิริยากับวัสดุเมื่อเก็บเป็นเวลานาน

สูตรที่ 1: สเปรย์ห้องแบบแอลกอฮอล์ 100 ml
สูตรนี้ใช้เอทานอลเป็นตัวทำละลาย ช่วยให้น้ำมันหอมระเหยกระจายตัวได้ดีเมื่อผสมอย่างเหมาะสม และแห้งเร็วหลังฉีดพ่น
| ส่วนผสม | ปริมาณ |
|---|---|
| เอทานอล 95% | 75 ml |
| น้ำกลั่น | 24 ml |
| Essential Oil รวม | 1 ml |
หมายเหตุ: Essential Oil 1 ml อาจเทียบได้กับประมาณ 20 หยด แต่จำนวนหยดขึ้นอยู่กับหัวดรอปเปอร์และความหนืดของน้ำมัน ควรวัดเป็น ml เมื่อต้องการความแม่นยำ
วิธีทำ
- เท Essential Oil ลงในถ้วยหรือบีกเกอร์แก้ว
- เติมเอทานอล 95% แล้วคนให้เข้ากัน
- เติมน้ำกลั่นและคนให้ส่วนผสมเข้ากัน
- เทลงขวดสเปรย์ ปิดฝาให้สนิท
- พักสูตรประมาณ 24–48 ชั่วโมง แล้วตรวจดูลักษณะของผลิตภัณฑ์และกลิ่นก่อนนำไปใช้
การปรับระดับความเข้มของกลิ่น
กลิ่นอ่อน: Essential Oil 0.5 ml ต่อสูตร 100 ml
กลิ่นมาตรฐาน: Essential Oil 1 ml ต่อสูตร 100 ml
กลิ่นชัด: Essential Oil 1.5–2 ml ต่อสูตร 100 ml
ควรเริ่มจากความเข้มข้นต่ำก่อน โดยเฉพาะเมื่อนำไปใช้ในห้องขนาดเล็ก พื้นที่ปิด หรือบริเวณที่มีผู้ไวต่อกลิ่น การเพิ่มปริมาณน้ำมันหอมระเหยควรพิจารณาความเข้ากันได้ของสูตรและความเหมาะสมในการใช้งานด้วย
สูตรที่ 2: สเปรย์น้ำแบบใช้สารช่วยประสาน 100 ml
สูตรนี้เหมาะสำหรับผู้ที่ไม่ต้องการใช้แอลกอฮอล์เป็นตัวทำละลาย โดยต้องใช้สารช่วยประสานหรือสารช่วยละลาย Essential Oil ในน้ำ เช่น Polysorbate 20 หรือ Solubilizer ที่ออกแบบมาสำหรับผลิตภัณฑ์ประเภทสเปรย์
| ส่วนผสม | ปริมาณ |
|---|---|
| Essential Oil รวม | 0.5–1 ml |
| Polysorbate 20 หรือ Solubilizer | 2–4 ml |
| น้ำกลั่น | เติมให้ครบ 100 ml |
| สารกันเสียสำหรับสูตรน้ำ | ตามอัตราที่ผู้ผลิตกำหนด |
วิธีทำ
- ผสม Essential Oil กับ Polysorbate 20 หรือ Solubilizer ก่อน โดยเริ่มทดลองที่อัตราส่วนประมาณ 1 ส่วน Essential Oil ต่อ 2–4 ส่วน Solubilizer
- คนจนส่วนผสมเข้ากันดีและมีลักษณะสม่ำเสมอ
- เติมน้ำกลั่นทีละน้อย พร้อมคนอย่างต่อเนื่อง
- เติมสารกันเสียตามคำแนะนำของผู้ผลิต โดยตรวจสอบอัตราการใช้และช่วง pH ที่เหมาะสม
- เติมน้ำกลั่นให้ครบปริมาตร 100 ml แล้วผสมให้เข้ากัน
- บรรจุลงขวดสเปรย์ที่สะอาดและเหมาะกับสูตร
อัตราส่วนของ Solubilizer อาจแตกต่างกันตามชนิดของน้ำมันหอมระเหยและสารช่วยประสานที่เลือกใช้ ควรทดลองปรับอัตราส่วนก่อนผลิตจริง หากสูตรแยกชั้นหรือมีหยดน้ำมันลอยอยู่ แสดงว่าส่วนผสมยังไม่กระจายตัวอย่างเหมาะสม
หมายเหตุ: สูตรที่มีน้ำเป็นส่วนประกอบมีความเสี่ยงต่อการเจริญของจุลินทรีย์ การเติมสารกันเสียเพียงอย่างเดียวไม่ได้รับประกันความปลอดภัยหรืออายุการเก็บรักษา ควรทดสอบความคงตัว ประสิทธิภาพของสารกันเสีย และความเข้ากันได้ของบรรจุภัณฑ์ก่อนกำหนดวันหมดอายุหรือผลิตเพื่อจำหน่าย
วิธีใช้สเปรย์ปรับอากาศ
- เขย่าขวดเบา ๆ ก่อนใช้ โดยเฉพาะสูตรที่มีน้ำเป็นส่วนประกอบ
- ทดลองฉีดในปริมาณน้อยก่อน แล้วปรับตามขนาดพื้นที่และความเข้มของกลิ่น
- หากต้องการฉีดบนผ้า ม่าน หรือโซฟา ควรทดลองในบริเวณเล็ก ๆ ที่มองไม่เห็นก่อน
- ใช้ในบริเวณที่มีอากาศถ่ายเท ไม่ควรฉีดต่อเนื่องในพื้นที่ปิด
- หยุดใช้หากรู้สึกแสบจมูก ไอ ปวดศีรษะ หรือเวียนศีรษะ
ข้อควรระวัง
- สูตรนี้จัดทำสำหรับใช้เป็นสเปรย์ปรับอากาศ ไม่ใช่สเปรย์สำหรับฉีดผิวหนัง
- สูตรที่มีแอลกอฮอล์ติดไฟได้ ห้ามฉีดใกล้เปลวไฟ เทียน เตา แหล่งความร้อน หรือขณะสูบบุหรี่
- หลีกเลี่ยงการฉีดใส่อาหาร ภาชนะอาหาร ดวงตา ผิวหนัง และสัตว์เลี้ยง
- หากมีเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ ผู้ที่มีโรคหอบหืดหรือไวต่อกลิ่น หญิงตั้งครรภ์ หรือสัตว์เลี้ยง ควรระมัดระวังในการใช้ และให้มีอากาศถ่ายเท
- หากมีแมว นก หรือสัตว์เลี้ยงที่ไวต่อสารระเหย ควรหลีกเลี่ยงการฉีดในบริเวณที่สัตว์อยู่ และให้สัตว์สามารถออกจากพื้นที่ได้
- Essential Oil บางชนิด โดยเฉพาะน้ำมันกลุ่มซิตรัส อาจทำให้เกิดคราบหรือส่งผลต่อพื้นผิวบางประเภท ควรทดสอบก่อนใช้งาน
- ไม่ควรใช้สเปรย์เพื่อกลบกลิ่นแก๊สรั่ว กลิ่นไหม้ หรือกลิ่นเชื้อรา ควรตรวจสอบและแก้ไขที่ต้นเหตุ
- เก็บขวดให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง ปิดฝาให้สนิท และหลีกเลี่ยงแสงแดดหรือความร้อน
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
สนใจ Essential Oil หรือมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการเลือกใช้น้ำมันหอมระเหย สามารถติดต่อ OrientalMed ได้ทาง LINE
สอบถามเพิ่มเติมทาง LINELINE: @orientalmed

