肾气丸 Shen Qi Wan เสียงขี่อี๊

 

CHINESE HERBAL FORMULA

จินคุ่ยเสิ่นชี่วาน

金匮肾气丸 | Jin Gui Shen Qi Wan

ตำรับยาจีนโบราณที่มีชื่อเสียงด้านการบำรุงหยางของไต มีหลักการสำคัญคือการใช้สมุนไพรที่ช่วยบำรุงหยินของไต ร่วมกับสมุนไพรที่ช่วยเสริมความอบอุ่นและบำรุงหยาง เพื่อให้เกิดความสมดุลตามแนวคิดของการแพทย์แผนจีน

ภาพรวมของตำรับ

จินคุ่ยเสิ่นชี่วาน เป็นตำรับยาจีนที่มีรากฐานมาจากตำรา จินคุ่ยเย่เลี่ยว (金匮要略) ซึ่งเป็นตำราแพทย์แผนจีนโบราณ ตำรับนี้ประกอบด้วยสมุนไพร 8 ชนิด โดยมีสมุนไพร 6 ชนิดที่ทำหน้าที่บำรุงหยินของไต และอีก 2 ชนิดที่ช่วยเสริมความอบอุ่นและบำรุงหยางของไต

หลักการสำคัญของตำรับ
บำรุงหยินควบคู่กับการเสริมพลังหยาง โดยเน้นการฟื้นฟูความอบอุ่นของไต ตามหลักการวินิจฉัยและการรักษาของแพทย์แผนจีน

ชื่ออื่นของตำรับ

  • กิมกุ่ยเสียงขี่อี๊
  • โป๊ยบี่ตี่อึ่งอี๊
  • จินคุ่ยวาน
  • เสิ่นชี่วาน

ส่วนประกอบของตำรับ

ตำรับนี้ประกอบด้วยสมุนไพรจีน 8 ชนิด ซึ่งทำงานร่วมกันตามหลักการจัดตำรับยาแผนจีน

ชื่อสมุนไพรชื่อภาษาจีนชื่อภาษาอังกฤษ
เส็กตี่ 熟地黄 Shu Di Huang
ซัวเอี๊ยะ 山药 Shan Yao
ตังพ้วย 牡丹皮 Mu Dan Pi
เจ่กเสี่ย 泽泻 Ze Xie
หกเหล็ง 茯苓 Fu Ling
ซัวจูยู้ 山茱萸(制) Shan Zhu Yu
กุ่ยกี 桂枝 Gui Zhi
หู่จื้อ 附子 Fu Zi
ส่วนประกอบของตำรับจินคุ่ยเสิ่นชี่วาน
สมุนไพรที่เป็นส่วนประกอบของตำรับจินคุ่ยเสิ่นชี่วาน

หลักการออกฤทธิ์ตามทฤษฎีแพทย์แผนจีน

温补肾阳 (เวินปู่เสิ่นหยาง)

หมายถึง การบำรุงหยางของไตด้วยการเพิ่มความอบอุ่น เป็นหลักการสำคัญของตำรับนี้ โดยใช้สมุนไพรหลายชนิดร่วมกัน เพื่อบำรุงพื้นฐานของร่างกายและเสริมความอบอุ่น ตามทฤษฎีแพทย์แผนจีน

ตำรับนี้ไม่ได้มุ่งเน้นการเสริมความอบอุ่นเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีสมุนไพรที่ช่วยบำรุงหยินและปรับสมดุล เพื่อให้การบำรุงหยางเป็นไปอย่างเหมาะสม ตามแนวคิดการจัดตำรับยาแบบจีน

สรรพคุณตามตำราแพทย์แผนจีน

ใช้สำหรับกลุ่มอาการที่เรียกว่า ไตหยางพร่อง (肾阳虚) ซึ่งเป็นภาวะที่พลังหยางของไตไม่เพียงพอ ตามการวินิจฉัยของแพทย์แผนจีน

อาการที่พบได้ตามคำอธิบายในตำรา

  • ปวดเมื่อยบริเวณเอวและเข่า หรือขาไม่มีแรง
  • รู้สึกหนาวหรือเย็นบริเวณร่างกายส่วนล่าง
  • ท้องน้อยรู้สึกเย็นหรือมีอาการหดเกร็ง
  • ปัสสาวะบ่อย หรือปัสสาวะไม่คล่อง
  • มีอาการบวมน้ำร่วมกับอาการอื่นที่สัมพันธ์กับภาวะไตหยางพร่อง
  • อาจพบอาการกระหายน้ำหรืออาการอื่นร่วมด้วยตามลักษณะของผู้ป่วย

ในการแพทย์แผนจีน การพิจารณาใช้ตำรับนี้ต้องอาศัย การประเมินอาการโดยรวม รวมถึงลักษณะลิ้นและชีพจร ไม่ควรพิจารณาจากอาการใดอาการหนึ่งเพียงอย่างเดียว

การศึกษาเกี่ยวกับการใช้ตำรับในโรคต่าง ๆ

ในเอกสารทางวิชาการมีการกล่าวถึงการศึกษาตำรับนี้ ในบริบทของโรคและความผิดปกติหลายประเภท เช่น

  • โรคไตอักเสบเรื้อรัง
  • โรคเบาหวาน
  • ความผิดปกติของระบบประสาทอัตโนมัติ
  • ความผิดปกติของระบบขับถ่ายปัสสาวะ
  • ภาวะต่อมลูกหมากโตในระยะเริ่มต้น
  • ภาวะประจำเดือนขาดและภาวะมีบุตรยาก
การกล่าวถึงโรคเหล่านี้เป็นข้อมูลจากเอกสารทางวิชาการ ไม่ได้หมายความว่าตำรับนี้ได้รับการยืนยันว่ามีประสิทธิผล ในการรักษาโรคดังกล่าว การใช้จริงต้องพิจารณาจากหลักฐานทางคลินิก ความเหมาะสมของผู้ป่วย และคำแนะนำของผู้ประกอบวิชาชีพ

ข้อควรระวัง

ตามหลักการแพทย์แผนจีน ตำรับนี้ไม่เหมาะกับผู้ที่มีภาวะ ความร้อนภายในจากหยินพร่อง หรือมีภาวะสารน้ำและสารจำเป็น พร่องร่วมกับความร้อนและความแห้งภายในร่างกาย

นอกจากนี้ ตำรับนี้มี Fu Zi (附子) ซึ่งเป็นสมุนไพรที่ต้องผ่านกระบวนการเตรียมที่ถูกต้อง และมีข้อควรระวังด้านความปลอดภัย จึงไม่ควรนำสมุนไพรหรือยาตำรับนี้มาใช้ด้วยตนเอง โดยไม่มีคำแนะนำจากผู้ประกอบวิชาชีพ

ผู้ที่มีโรคประจำตัว ใช้ยาอยู่ หรือกำลังตั้งครรภ์ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้

ข้อมูลทางวิชาการ

การศึกษาทดลองในสัตว์

เอกสารอ้างอิงรายงานการศึกษาตำรับเซียงขี่อี๊ (Shen Qi Wan) ในสัตว์ทดลอง โดยมีข้อมูลเกี่ยวกับ ฤทธิ์ชะลอความชราและการเสริมภูมิต้านทานในหนูถีบจักร รวมถึงการเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของต่อมหมวกไตในหนูขาว

ผลการศึกษาด้านระบบต่าง ๆ

เอกสารดังกล่าวยังกล่าวถึงการศึกษาฤทธิ์ของตำรับ ที่เกี่ยวข้องกับการทำงานของไตและต่อมหมวกไต การปกป้องตับ การไหลเวียนของเลือด ความดันโลหิต และการสงบจิตใจ

การศึกษาความเป็นพิษเรื้อรัง

มีรายงานการศึกษาความเป็นพิษเรื้อรังในหนูขาว โดยให้สารสกัดน้ำทางปาก ขนาด 40 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม วันละครั้ง เป็นระยะเวลา 6 เดือน และไม่พบความผิดปกติที่แตกต่างจากกลุ่มควบคุม ภายใต้เงื่อนไขการทดลองดังกล่าว

ข้อมูลการทดลองในสัตว์ไม่สามารถนำมาใช้ยืนยันประสิทธิผล หรือความปลอดภัยในมนุษย์ได้โดยตรง และผลการศึกษาขึ้นอยู่กับชนิดของสารสกัด ขนาดที่ใช้ และเงื่อนไขการทดลอง
แหล่งข้อมูล
ตำรับยาจีนที่ใช้บ่อยในประเทศไทย เล่ม 1
กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข
หมายเหตุ: เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับตำรับยา ตามหลักการแพทย์แผนจีน ไม่ใช่คำแนะนำในการวินิจฉัย หรือรักษาโรค การเลือกใช้ตำรับยาจีนควรอยู่ภายใต้ การประเมินของผู้ประกอบวิชาชีพที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญ


Line id : @orientalmed
เพิ่มเพื่อน

  • กีเก็ก-ส่วนประกอบ.jpg
    ORIENTALMED · CHINESE HERBAL FORMULA กีเก็กตี่อึ่งอี๊ ตำรับสมุนไพรจีนที่มีพื้นฐานจากการบำรุงหยินของไต และเสริมสมุนไพรที่เกี่ยวข้องกับการดูแลสายตา กีเก็กตี่อึ่งอี๊ เป็นตำรับท...

  • JinSuoGuJing.jpg
    จินซั่วกู่จิงวาน หรือ กิมซ่อกู่เจ็งอี๊ ในสำเนียงจีนแต้จิ๋ว การแพทย์แผนจีนใช้ตำรับนี้ในผู้ที่พลัง(ชี่)พร่อง ทำให้การทำหน้าที่กักเก็บของไตผิดปกติ มีอาการที่แสดงออกคือ ปวดเมื่อยหลังบร...

  • ZhiBaiBaWei.jpg
    ``` ORIENTALMED · CHINESE HERBAL FORMULA จือไป่ปาเว่ยวาน 知柏八味丸 · Zhi Bai Ba Wei Wanหรือ ตีแปะโป๊ยบี่อี๊ ในสำเนียงจีนแต้จิ๋ว จือไป่ปาเว่ยวาน เป็นตำรับสมุนไพรจีนที่มีพ...
Visitors: 408,304