杞菊地黄丸 Qi Ju Di Huang Wan กีเก็กตี่อึ่งอี๊
กีเก็กตี่อึ่งอี๊
กีเก็กตี่อึ่งอี๊ เป็นตำรับที่พัฒนาจากตำรับหลิ่วเว่ยตี้หวงวาน (六味地黄丸) ซึ่งเป็นตำรับสำคัญในศาสตร์การแพทย์แผนจีน โดยเพิ่มเก๋ากี้และเก๊กฮวยเข้ามา เพื่อให้ตำรับมีแนวทางการใช้ที่เกี่ยวข้องกับการบำรุงตับและไตตามทฤษฎีแพทย์จีน และการดูแลสายตา
ใช้ตำรับบำรุงหยินของไตเป็นพื้นฐาน ร่วมกับสมุนไพรที่มีการใช้ตามทฤษฎีแพทย์จีนเพื่อบำรุงตับและดูแลดวงตา
ชื่อเรียกของตำรับ
ชื่อภาษาอังกฤษที่พบ:
- Lycium Fruit, Chrysanthemum and Rehmannia Pill
- Lycium, Chrysanthemum and Rehmannia Formula
- Lycium Fruit, Chrysanthemum and Pills of Six Ingredients with Rehmannia
ตำรับพื้นฐาน: หลิ่วเว่ยตี้หวงวาน (六味地黄丸) หรือ Liu Wei Di Huang Wan
ส่วนประกอบของตำรับ
ตำรับประกอบด้วยสมุนไพรจีน 8 ชนิด โดยมีสมุนไพร 6 ชนิดจากตำรับหลิ่วเว่ยตี้หวงวานเป็นพื้นฐาน และเพิ่มเก๋ากี้กับเก๊กฮวย

แนวคิดการจัดตำรับ
1. ใช้หลิ่วเว่ยตี้หวงวานเป็นตำรับพื้นฐาน
หลิ่วเว่ยตี้หวงวาน (六味地黄丸) เป็นตำรับที่มีแนวทางหลักในการบำรุงหยินของไตตามทฤษฎีแพทย์จีน ประกอบด้วยสมุนไพร 6 ชนิด ได้แก่
| สมุนไพร | บทบาทตามทฤษฎีแพทย์จีน |
|---|---|
| เส็กตี่ 熟地黄 Shu Di Huang |
บำรุงหยินและเลือด |
| ซัวเอี๊ยะ 山药 Shan Yao |
บำรุงม้ามและไต |
| ซัวจูยู้ 山茱萸 Shan Zhu Yu |
บำรุงตับและไต และช่วยเก็บรักษาสารจำเป็น |
| เจ่กเสี่ย 泽泻 Ze Xie |
ระบายความชื้นและช่วยปรับสมดุลของตำรับ |
| หกเหล็ง 茯苓 Fu Ling |
สนับสนุนม้ามและระบายความชื้น |
| ตังพ้วย 牡丹皮 Mu Dan Pi |
ระบายความร้อนและช่วยปรับสมดุลของตำรับ |
2. เพิ่มสมุนไพรที่เกี่ยวข้องกับการดูแลสายตา
เก๋ากี้ 枸杞子 · Gou Qi Zi
ในศาสตร์การแพทย์แผนจีน เก๋ากี้มีแนวทางการใช้เพื่อบำรุงตับและไต หล่อเลี้ยงหยิน และบำรุงสายตา จึงเป็นสมุนไพรที่นำมาใช้เสริมตำรับที่มีพื้นฐานจากการบำรุงหยินของไต
เก๊กฮวย 菊花 · Ju Hua
เก๊กฮวยมีการใช้ตามทฤษฎีแพทย์จีนเพื่อระบายความร้อนและดูแลอาการทางตาบางลักษณะ โดยเฉพาะอาการที่สัมพันธ์กับความร้อนหรือลมของตับตามการจำแนกแบบแพทย์จีน
ในทฤษฎีแพทย์จีนมีแนวคิดว่า “ตาเป็นทวารของตับ” และการมองเห็นสัมพันธ์กับการหล่อเลี้ยงของเลือดและสารจำเป็นของตับและไต ดังนั้นตำรับที่มุ่งบำรุงตับและไตจึงอาจถูกนำมาใช้ในแนวทางดูแลสายตาตามการวินิจฉัยแบบแพทย์จีน
แนวคิดนี้เป็นกรอบอธิบายตามศาสตร์แพทย์จีน ไม่ได้หมายความว่าตำรับสามารถรักษาโรคตาหรือทดแทนการตรวจรักษาทางจักษุได้
แนวทางการใช้ตามตำรับดั้งเดิม
วิธีเตรียมตามข้อมูลตำรับ:
- บดสมุนไพรให้เป็นผงละเอียด
- ใช้น้ำผึ้งเป็นกระสายยาและปั้นเป็นลูกกลอน
- ข้อมูลตำรับที่ได้รับระบุขนาดรับประทานครั้งละ 6–9 กรัม วันละ 2–3 ครั้ง พร้อมน้ำอุ่น หรือใช้วิธีต้มดื่ม
ข้อควรทราบ: ขนาดข้างต้นเป็นข้อมูลวิธีใช้ที่ปรากฏในต้นฉบับ ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล ความเหมาะสมขึ้นอยู่กับรูปแบบผลิตภัณฑ์ คุณภาพวัตถุดิบ และการประเมินของผู้ประกอบวิชาชีพ
การใช้ตามทฤษฎีแพทย์จีน
ตำรับนี้มีแนวทางการใช้ตามทฤษฎีแพทย์จีนในกลุ่มอาการที่สัมพันธ์กับภาวะหยินของตับและไตพร่อง ซึ่งอาจมีอาการร่วม เช่น
- ตาแห้งหรือรู้สึกไม่สบายตา
- มองเห็นไม่ชัดหรือตาลาย
- น้ำตาไหลเมื่อถูกลม
- เวียนศีรษะหรือมีเสียงในหู
- ปวดเมื่อยบริเวณเอวและเข่า
- ปากคอแห้ง หรือรู้สึกร้อนบริเวณฝ่ามือและฝ่าเท้า
- เหงื่อออกขณะหลับ หรือมีอาการร้อนในช่วงบ่ายและกลางคืน
อาการเหล่านี้เป็นตัวอย่างตามกรอบการจำแนกของแพทย์จีน ไม่สามารถใช้ยืนยันภาวะหยินพร่องหรือใช้เลือกตำรับได้ด้วยตนเอง และอาการทางตาอาจมีสาเหตุได้หลายประการ

ข้อควรระวัง
- ตำรับสมุนไพรจีนควรเลือกใช้ตามความเหมาะสมของแต่ละบุคคลและการประเมินโดยผู้มีความรู้ด้านการแพทย์แผนจีน
- ผู้ที่กำลังตั้งครรภ์ ให้นมบุตร มีโรคประจำตัว หรือใช้ยาเป็นประจำ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้
- หากมีอาการตามัวเฉียบพลัน ปวดตารุนแรง ตาแดงมาก หรือการมองเห็นเปลี่ยนแปลง ควรเข้ารับการตรวจจากจักษุแพทย์
- ข้อมูลการใช้ตามทฤษฎีแพทย์จีนไม่ใช่หลักฐานยืนยันว่าตำรับนี้รักษาโรคตา หรือป้องกันความเสียหายของไตได้
เนื้อหานี้จัดทำเพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับแนวคิดและการใช้สมุนไพรตามศาสตร์การแพทย์แผนจีน ไม่ใช่คำแนะนำในการวินิจฉัยหรือรักษาโรค ผลการใช้สมุนไพรอาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล ควรตรวจสอบคุณภาพและความเหมาะสมของตำรับก่อนใช้
-
CHINESE HERBAL FORMULA จินคุ่ยเสิ่นชี่วาน 金匮肾气丸 | Jin Gui Shen Qi Wan ตำรับยาจีนโบราณที่มีชื่อเสียงด้านการบำรุงหยางของไต มีหลักการสำคัญคือการใช้สมุนไพรที่ช่วยบำรุงหยินของไต ร่ว...
-
จินซั่วกู่จิงวาน หรือ กิมซ่อกู่เจ็งอี๊ ในสำเนียงจีนแต้จิ๋ว การแพทย์แผนจีนใช้ตำรับนี้ในผู้ที่พลัง(ชี่)พร่อง ทำให้การทำหน้าที่กักเก็บของไตผิดปกติ มีอาการที่แสดงออกคือ ปวดเมื่อยหลังบร...
-
``` ORIENTALMED · CHINESE HERBAL FORMULA จือไป่ปาเว่ยวาน 知柏八味丸 · Zhi Bai Ba Wei Wanหรือ ตีแปะโป๊ยบี่อี๊ ในสำเนียงจีนแต้จิ๋ว จือไป่ปาเว่ยวาน เป็นตำรับสมุนไพรจีนที่มีพ...


