จั่วกุ้ยวาน 左归丸 Zuo Gui Wan
จั่วกุ้ยวาน 左归丸
Zuo Gui Wan
Restore the Left (Kidney) Pill
Replenishing the Yin (Left) Pills
ตำรับยาแผนจีนที่เน้นการบำรุงหยินและจิงของไต ตามแนวคิดการแพทย์แผนจีน
ความหมายและแนวคิดของตำรับ
ชื่อ “จั่วกุ้ยวาน” (左归丸) แปลได้ว่า “ตำรับฟื้นฟูด้านซ้าย” มีที่มาจากแนวคิดการแพทย์แผนจีนโบราณเกี่ยวกับไตคู่ ซึ่งเชื่อมโยงไตด้านซ้ายกับการเก็บรักษาหยินและจิง (สารสำคัญพื้นฐานของร่างกายตามทฤษฎีแพทย์จีน) ส่วนไตด้านขวาสัมพันธ์กับรากฐานของหยาง
ด้วยเหตุนี้ ชื่อ “ฟื้นฟูด้านซ้าย” จึงสื่อถึงการบำรุงหยินและจิง โดยตำรับนี้มักถูกกล่าวถึงควบคู่กับโย่วกุ้ยวาน (右归丸) ซึ่งเน้นการบำรุงไตหยาง
แนวคิดเรื่องไตซ้ายและไตขวาในที่นี้เป็นการอธิบายหน้าที่ตามทฤษฎีแพทย์จีน ไม่ใช่การแบ่งหน้าที่ทางกายวิภาคของไตสองข้างตามการแพทย์สมัยใหม่
ส่วนประกอบของตำรับ
ตำรับจั่วกุ้ยวานประกอบด้วยสมุนไพร 8 ชนิด ซึ่งมีบทบาทในการบำรุงตามทฤษฎีแพทย์จีน ดังนี้
Shu Di Huang 熟地黄
บำรุงหยินของไต จิง และเลือด เป็นสมุนไพรหลักในการบำรุงของตำรับ
Shan Yao 山药
บำรุงหยินและม้าม บำรุงไต และช่วยเก็บรักษาจิงตามทฤษฎีแพทย์จีน
Gou Qi Zi 枸杞子
บำรุงเลือดและหยินของตับและไต รวมถึงบำรุงจิง
Shan Zhu Yu 山茱萸
บำรุงตับและไต ช่วยเก็บรักษาจิง และสนับสนุนการบำรุงหยินของไต
Chuan Niu Xi 川牛膝
ส่งเสริมการไหลเวียนของเลือด และช่วยนำการทำงานของตำรับลงสู่ส่วนล่างตามแนวคิดแพทย์จีน
Tu Si Zi 菟丝子
บำรุงหยินและหยางของไต เสริมจิง และช่วยเก็บรักษาปัสสาวะตามทฤษฎีแพทย์จีน
Lu Jiao Jiao 鹿角胶
บำรุงจิง ชี่ และเลือดตามแนวคิดแพทย์จีน
Gui Ban Jiao 龟板胶
บำรุงหยินของไต ช่วยยึดหยาง และบำรุงกระดูกตามทฤษฎีแพทย์จีน
หลักการของตำรับ
ตามทฤษฎีแพทย์แผนจีน จั่วกุ้ยวานเป็นตำรับที่เน้นการบำรุงหยินและจิง โดยมีหลักการสำคัญ 4 ประการ ได้แก่
คำอธิบายนี้เป็นหลักการตามทฤษฎีแพทย์จีน ไม่ใช่คำอธิบายกลไกทางชีวการแพทย์สมัยใหม่
กลุ่มอาการตามทฤษฎีแพทย์จีน
จิงของไตพร่อง
ภาวะที่ตามทฤษฎีแพทย์จีนเกี่ยวข้องกับการลดลงของจิง ซึ่งเป็นสารสำคัญพื้นฐานของร่างกาย
หยินของตับและไตพร่อง
รูปแบบความไม่สมดุลที่เกี่ยวข้องกับการพร่องของหยินของตับและไต และอาจสัมพันธ์กับการบำรุงจิงและไขกระดูกตามทฤษฎีแพทย์จีน
ตัวอย่างอาการที่อาจพบ
อาการต่อไปนี้เป็นลักษณะที่อาจพบร่วมกับกลุ่มอาการตามทฤษฎีแพทย์จีน ไม่ใช่เกณฑ์วินิจฉัยโรคหรือข้อบ่งใช้ที่ยืนยันประสิทธิผลของตำรับ
- เวียนศีรษะหรือบ้านหมุน
- เสียงดังในหู
- การได้ยินลดลง
- การมองเห็นไม่ชัด
- ปวดและอ่อนแรงบริเวณหลังส่วนล่างและขา
- ผมร่วง
- เหงื่อออกตอนกลางคืน
- เหงื่อออกเอง
- ปากและคอแห้ง
- กระหายน้ำ
- โหนกแก้มแดง
- ร้อนบริเวณฝ่ามือ ฝ่าเท้า และหน้าอก (ร้อนห้าอุ้ง)
- หลงลืม
- นอนไม่หลับ
- ฝันเปียกหรือหลั่งเอง
- มีบุตรยาก
- ประจำเดือนไม่มา
- ภูมิแพ้ทางจมูก
- ปัสสาวะหยด
ข้อห้ามใช้และข้อควรระวัง
- ผู้ที่มีภาวะม้ามและกระเพาะอาหารพร่องควรใช้ด้วยความระมัดระวัง และอาจจำเป็นต้องปรับตำรับตามการประเมินของผู้ประกอบวิชาชีพ
- ตามทฤษฎีแพทย์จีน ไม่เหมาะกับผู้ที่มีรูปแบบความร้อนแกร่ง
- ไม่ควรใช้ต่อเนื่องเป็นเวลานานโดยไม่มีการประเมินจากผู้ประกอบวิชาชีพ
- ผู้ที่มีโรคประจำตัว ใช้ยาอื่นอยู่ ตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้ประกอบวิชาชีพที่มีคุณสมบัติเหมาะสมก่อนใช้
ข้อมูลนี้เป็นความรู้เกี่ยวกับตำรับยาในกรอบทฤษฎีแพทย์แผนจีน ไม่ใช้แทนการวินิจฉัยหรือการรักษาจากแพทย์
เปรียบเทียบกับตำรับที่เกี่ยวข้อง
Zuo Gui Wan และ Zuo Gui Yin
ตามข้อมูลต้นฉบับ Zuo Gui Wan เป็นตำรับที่มีความเข้มข้นในการบำรุงมากกว่า Zuo Gui Yin และอาจใช้ในกรณีที่มีภาวะพร่องเด่นชัดกว่า ทั้งนี้ การเลือกตำรับต้องอาศัยการประเมินรูปแบบอาการ ไม่ควรพิจารณาจากความรุนแรงของอาการเพียงอย่างเดียว
Zuo Gui Wan และ Liu Wei Di Huang Wan
ทั้งสองตำรับมีแนวทางในการบำรุงหยินตามทฤษฎีแพทย์จีน แต่มีองค์ประกอบและหลักการจัดตำรับแตกต่างกัน Zuo Gui Wan เน้นการบำรุงหยินและจิง โดยไม่มีสมุนไพรกลุ่มระบายความชื้นแบบที่พบใน Liu Wei Di Huang Wan จึงมีลักษณะเป็นตำรับบำรุงที่เข้มข้นกว่าในแง่ของแนวคิดการจัดตำรับ

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม
หากต้องการสอบถามเกี่ยวกับตำรับจั่วกุ้ยวาน หรือข้อมูลสมุนไพรจีน สามารถติดต่อ OrientalMed ผ่าน LINE OA
สอบถามผ่าน LINE OAเนื้อหานี้จัดทำเพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับตำรับยาแผนจีน ไม่ใช่คำแนะนำในการใช้ยาเพื่อรักษาโรค การเลือกใช้ตำรับควรพิจารณาจากการประเมินอาการและคำแนะนำของผู้ประกอบวิชาชีพที่เหมาะสม
