หล่อฮั้งก้วย Luo Han Guo

ข้อมูลพื้นฐานของสมุนไพร

• ชื่อสมุนไพรจีน: Luó Hàn Guǒ (羅漢果)
• ชื่อทางเภสัชกรรม: Fructus Momordicae
• หมวดหมู่: สมุนไพรแปลงเสมหะและระงับอาการไอ (กลุ่มระงับอาการไอและหอบหืด)
• รสและคุณสมบัติ: รสหวาน (甘) ฤทธิ์เป็นกลางค่อนไปทางเย็น (凉/平)
• เส้นลมปราณที่เข้าสู่: ปอด (Lung) และ ลำไส้ใหญ่ (Large Intestine)
• ขนาดการใช้: 9–15 กรัม (หรือประมาณ 1–2 ผล นำมาทุบให้แตกก่อนต้ม)

สรรพคุณและข้อบ่งใช้หลัก

• หล่อเลี้ยงความชุ่มชื้นและระบายความร้อนที่ปอด สลายเสมหะ ระงับอาการไอ: ใช้รักษาอาการไอจาก 肺热 (ความร้อนที่ปอด) หรือ 燥邪 (ความแห้ง), อาการไอเรื้อรังทั้งแบบมีและไม่มีเสมหะ รวมถึงภาวะ 肺阴虚 (ยินของปอดพร่อง) เหมาะกับผู้ป่วยร่างกายอ่อนแอที่มีปัญหาทางเดินหายใจเรื้อรัง
• กำเนิดสารน้ำ ดับกระหาย: รักษาอาการกระหายน้ำจากการบาดเจ็บของสารน้ำในร่างกายเนื่องจาก 暑邪 (ความร้อนจากฤดูร้อน) โดยสามารถใช้ต้มเดี่ยวๆ ดื่มเป็นชาได้
• หล่อลื่นลำไส้ ช่วยการขับถ่าย: รักษาอาการท้องผูกจาก 肠燥 (ลำไส้แห้งแล้งขาดสารน้ำ) โดยเฉพาะกรณีที่ชี่ของปอดไม่สามารถกระจายตัวลงสู่เบื้องล่างได้อย่างเหมาะสม
• สลายก้อนเสมหะ: ช่วยกระจายก้อนเสมหะบริเวณคอหอยและอาการต่อมน้ำเหลืองโตเรื้อรัง (Scrofula)

ตำรับและการจับคู่สมุนไพรที่สำคัญ (Major Combinations)

• จับคู่กับ Zhè Bèi Mǔ (浙贝母), Xià Kū Cǎo (夏枯草) และเนื้อหมูไม่ติดมัน: รักษาต่อมน้ำเหลืองโตเรื้อรัง (Scrofula)
• จับคู่กับ Běi Shā Shēn (北沙参), Mài Mén Dōng (麦门冬) และ Bǎi Hé (百合): รักษาอาการไอแห้งจาก 肺虚 (ปอดพร่อง)
• จับคู่กับ Yù Zhú (玉竹): รักษาอาการไอจาก 肺燥 (ปอดแห้ง)
• จับคู่กับ Bò He (薄荷), Jié Gěng (桔梗) และ Sāng Bái Pí (桑白皮): รักษาอาการไอจาก 风热 (ลมร้อน)
• จับคู่กับ Chén Pí (陈皮) และ Zhì Bàn Xià (制半夏): รักษาอาการไอเรื้อรังจากเสมหะตกค้างในปอด
• จับคู่กับ Mài Mén Dōng (麦门冬), Fú Líng (茯苓) และ Jú Huā (菊花): รักษาคอแห้ง กระหายน้ำ จากความร้อนฤดูร้อนทำลายสารน้ำ
• จับคู่กับ Huǒ Má Rén (火麻仁), Xìng Rén (杏仁) และ Yù Lǐ Rén (郁李仁): รักษาอาการท้องผูกเนื่องจากสารน้ำแห้งพร่องและชี่ของปอดไม่กระจายตัว

ข้อควรระวังและหมายเหตุ