ชื่อจีน: 生脉散

ชื่อพินอิน: Shēng Mài Sǎn (เซิงม่ายส่าน)

ความหมายของชื่อ: อาจแปลได้ว่า “ตำรับผงที่ช่วยฟื้นฟูชีพจร” โดย 生 (Shēng) หมายถึง กำเนิดหรือสร้าง, 脉 (Mài) หมายถึง ชีพจร และ 散 (Sǎn) หมายถึง ยาผง

ที่มาของตำรับ: มีบันทึกในคัมภีร์医学启源 (Yī Xué Qǐ Yuán) ซึ่งเกี่ยวข้องกับแพทย์จีนจางหยวนซู่ (张元素) ในสมัยราชวงศ์จิน ตำรับนี้ได้รับการกล่าวถึงและสืบทอดในตำราแพทย์จีนมาเป็นเวลายาวนาน

เซิงม่ายส่านประกอบด้วยสมุนไพร 3 ชนิด ซึ่งมีบทบาทแตกต่างกันและทำงานร่วมกันตามหลักการจัดตำรับของแพทย์จีน

จุดเด่นของเซิงม่ายส่านอยู่ที่การนำสมุนไพร 3 ชนิดซึ่งมีบทบาทต่างกันมาจัดร่วมกัน เพื่อให้เกิดแนวทางการบำรุงและเก็บรักษาไปพร้อมกัน

ในตำราการแพทย์แผนจีน ตำรับนี้สัมพันธ์กับเส้นลมปราณปอดและหัวใจ โดยพิจารณาจากบทบาทของสมุนไพรและรูปแบบกลุ่มอาการตามทฤษฎี ไม่ใช่การออกฤทธิ์ต่ออวัยวะทางกายวิภาคโดยตรง

เซิงม่ายส่านมีแนวทางการใช้ในกลุ่มอาการชี่และอินพร่องร่วมกัน โดยอาจพบอาการต่าง ๆ เช่น

ตามการจำแนกแบบแพทย์จีน อาจพบชีพจรเล็กและอ่อนแรง หรือชีพจรเร็วร่วมกับลักษณะพร่อง อย่างไรก็ตาม การพิจารณาตำรับต้องอาศัยการประเมินอาการโดยรวม ไม่ควรใช้รายการอาการนี้เป็นเกณฑ์วินิจฉัยด้วยตนเอง

การอธิบายรสและธรรมชาติของสมุนไพรเป็นส่วนหนึ่งของทฤษฎีแพทย์จีน ซึ่งใช้ประกอบการพิจารณาการจัดตำรับ

รายละเอียดรสและธรรมชาติอาจแตกต่างกันตามแหล่งตำรา ชนิดของวัตถุดิบ และวิธีการเตรียมสมุนไพร

ในตำรับบางสาย อาจมีการพิจารณาใช้โสมชนิดอื่นแทนเหรินเซิน โดยต้องคำนึงถึงชนิดของสมุนไพร คุณภาพ ปริมาณ และความเหมาะสมของผู้รับการรักษา

รูปแบบการเตรียมเซิงม่ายส่านในตำราอาจเป็นการต้มเป็นน้ำยาหรือใช้ในรูปแบบผง ทั้งนี้ ปริมาณและความถี่ในการใช้ขึ้นอยู่กับสูตรที่เตรียมและการประเมินของผู้ประกอบวิชาชีพ